Behind the news 2

De presentator, de regie en het beeld dat u op tv ziet. En dat allemaal in een ruimte. Hoe vaak zie je dat nou? Bijna nooit. Maar daar is het Journaal op 3 met de grappige nieuwslezer Herman van der Zandt. Want daar wordt de uitzending live opgenomen in de kleine regieruimte op de nieuwsvloer.

Herman van een tijdje geleden.

Sexy stem
Eerder schreef ik over een uitzending met Sacha de Boer en Astrid Kersseboom, die hun haar constant in model zetten. En ook Herman zit even aan zijn haar. Maar hij is voornamelijk gewoon grapjes aan het maken. Hij leest erg goed, ook in het echt. En heeft gewoon een mooie duidelijke stem. Die sarcastische ondertoon bij sommige berichten, waardeer ik erg. De zeven minuten van het jonge hippe journaal voor de snelle kijker heb ik constant zitten lachen en dat doe ik nu nog steeds.

Want wat heb ik een ONWIJS LEUKE COOLE GEZELLIGE
avond gehad bij de NOS.

Behind the news

Astrid Kersseboom zet nog even de kraag van haar blouse rechtop en Sacha de Boer hangt haar ketting netjes. Op televisie ziet u dat niet. Maar in de regieruimte blijft niets onopgemerkt. Hoog tijd voor een kijkje achter de schermen bij het 20- en 22-uur Journaal.

Een lolletje
De Boer bewijst maar weer dat vrouwen meer dingen tegelijk kunnen dan mannen. Zonder problemen wisselt ze de serieuze onderwerpen af met grapjes. Die grapjes zijn alleen niet voor het Nederlandse publiek te horen. Terwijl de kijker naar onderwerpen kijkt uit bijvoorbeeld China lacht De Boer met weerman Erwin Kroll. Ook ik hoor niet waar het over gaat; ik heb immers geen headset. Maar het ziet er wel gezellig uit en ik krijg zelfs een glimlach op mijn gezicht. Vervolgens treedt ze zo in haar rol als anchor van het 20-uur Journaal. Heel erg knap en leuk om een keer mee te maken.

Ik hoor van alles, behalve het journaal zelf
In de regieruimte gebeurt ontzettend veel. Ik hoor zoveel stemmen door elkaar, van bijvoorbeeld de regisseur, regie-assistent en schakelmedewerkers, dat ik het journaal niet eens meer kan volgen. Op het laatste moment wordt duidelijk dat het onderwerp over het nieuwe boek van James Bond niet op tijd binnen is voor het journaal. Dus worden er nog laatste aanpassingen doorgevoerd. ,,Dan maar een stukje over China”, meldt de eindredacteur. Het item wordt uit een dagjournaal gevist en De Boer krijgt een nieuwe tekst.

Hier zit mijn haar goed (al zeg ik het zelf!)

Freezing beelden
Zo hectisch als het 20-uur journaal was, zo rustig was het 22-uur Journaal. Okay, niet alle onderwerpen waren qua geluid in orde en sommige beelden waren bevroren. Maar ik vond het qua stress meevallen. Het Acht uur Journaal heeft natuurlijk een hoge naam en wordt goed bekeken. Daar zal het verschil in zitten.

Als je haar maar goed zit
Toch blijft het leuk om de nieuwslezers zo aan het werk te zien. De Boer wiebelt op het krukje, terwijl ze de meelees voorleest en Kersseboom doet nog even d’r haar goed. Straks om 23 uur Herman van der Zandt aanschouwen bij het Journaal op 3. Misschien doet hij ook nog wel zijn haar goed!

Hoe moeilijk kan lopen zijn?

Lopen. Voor bijna iedereen is het de gewoonste zaak van de wereld. Je wordt ’s ochtends wakker, staat op en loopt naar de keuken, toilet of de badkamer. Het is zo gewoon, maar we weten eigenlijk niet hoe het kan. Maar dan komen de robots in het spel. Zij kunnen ons meer inzicht geven in de menselijke loopbeweging.

Mijn eerste robot
Toen ik met de verslaggever van het Journaal op 3 meeging, zag ik voor het eerst in mijn leven een robot. Natuurlijk waren de verwachtingen hoog. Is het zoals Robin Williams in The Bicentennial Man? Of toch meer als Will Smith in I, Robot? Nope, niets van dat alles. Flame lijkt namelijk niet op een mens. Daar is bewust voor gekozen. Wel ziet hij er schattig uit met zijn blauwe hoofd in de vorm van een vlam, dat geinspireerd is op het logo van de TU Delft.

Robot Flame
Flame heet hij dus. Onderzoeker ir. Daan Hobbelen van de TU Delft heeft twee jaar aan hem gewerkt. Flame weegt 15 kilo en loopt net als een mens. Hij heeft twee metalen slanke benen, scharnieren als knieën en elektromotoren als spieren. De rode en blauwe lichtjes versieren zijn borstkas, die vol zit met snoeren, draden en computers. Af en toe heeft Flame wat opstartproblemen, maar dat kan gebeuren. Het hart van een mens werkt ook niet altijd perfect. Maar het voornaamste doel van Flame is om te lopen. En dat kan hij onwijs goed. Zo goed zelfs, dat hij constant doorloopt. Hij kan niet zien, dus als je hem niet oppakt blijft hij lopen.

Daan Hobbelen loopt voor de zekerheid altijd naast Flame. Foto Joost van den Broek / de Volkskrant

Aai over de bol tijd
Als niemand kijkt, geef ik Flame een kleine aai over zijn bol. Hij heeft net de hele tijd gelopen en moet nu weer opladen. Met twee batterijen kan Flame namelijk maar een half uur lopen. Hij kan niet zelf staan, dus hangt hij in een standaard. Zitten kan hij wel, naja..het is meer een beetje achterover leunen.

Complex
Lopen is dus duidelijk zo complex, dat we de techniek van robots nodig hebben om daar meer over te weten te komen. Ook kunnen door deze techniek mensen met loopproblemen geholpen worden door bijvoorbeeld betere diagnoses en revalidatieapparatuur, zoals een prothese. De Zuid-Afrikaanse atleet Oscar Pistorius is een bijzonder voorbeeld. Hij mag zelfs met zijn kunstbenen meedoen met de Olympische Spelen. Maar voor nu gaat alle eer en aandacht naar Flame, die deze week zal schitteren op de wetenschappelijke conferentie Dynamic Walking.

Het nieuws in 60 seconden

De jonge hippe televisiekijker heeft geen tijd meer voor lange journaals. Die kijker wil geen lange reportages en diepe achtergronden. In korte tijd tot de kern komen, daar draait het om bij het NOS Journaal op 3. Een journaal met eigen leaders en vormgeving, dat om 19.22 uur een overzicht van het nieuws geeft in 60 seconden. Vervolgens wordt om 23 uur een langer journaal gemaakt van pakweg 6 minuten. En deze week loop ik bij dat Journaal op 3 stage.

AVID? Hoe? Geen Final Cut?
Ook op de website van het JNL3 (lees: Journaal op 3. Maar zo staat het nog hipper..haha) wordt de 60 seconden zo vaak mogelijk bijgehouden. Ook ik heb een nieuwsblok van een minuut gemaakt. De eerste keer was het voornamelijk meekijken met het monteerprogramma. Monteren kan ik namelijk wel met Final Cut Pro, maar bij de NOS wordt AVID gebruikt. Het principe is hetzelfde; het zijn alleen wat andere knopjes.

KERNachtig schrijven
Ik heb alles opgeschreven en ’s middags ging ik aan de slag. Eerst zocht ik naar de vijf belangrijkste nieuwsonderwerpen van dat uur. Met het gewone Journaal, Internet, Teletekst en radio binnen handbereik is dat bijna geen uitdaging meer. In 10 seconden vertellen waar een onderwerp overgaat, echter wel. Tot de kern komen. Dat is een van mijn stagedoelstellingen en hier kan ik het leren.

Online met het nieuwsblok
Na het schrijven van twee of drie zinnen, ga ik op zoek naar beelden. Als het onderwerp in het Journaal zit, kan ik die beelden gebruiken. Dan is het alleen nog een kwestie van monteren. De piepjes op de juiste plek, een collega de voice-over laten inspreken en de beelden passend maken. Nog even een finishing touch en de 60 seconden kan online. Weet de jonge tv-kijker gelijk wat er in de wereld speelt.

Een journalist stelt geen domme vragen

,,Jij hebt zeker geen biologie gehad op school”, zegt de woordvoerder van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) aan de andere kant van de lijn. ,,Nee”, antwoord ik bijna schuldig, terwijl ik luister naar termen als dna-volgorde en chromosomen. ,,Daarom ben ik de journalistiek in gegaan”, flap ik er nog uit.

Soms voel ik me echt stom. Waarom weet ik nou niet gewoon dat een man een x- en een y-chromosoom heeft een vrouw twee x-en? Het liefst doe ik dan alsof ik alles weet. Een tussenvonnis in de rechtbank bijvoorbeeld. Zo’n begrip kan je makkelijk na een gesprek googlen. Maar het maakt het interview er niet makkelijker op. Een journalist stelt nooit domme vragen, benadrukt een collega me daarom.

Gras is groen. Dat snapt bijna iedereen gelukkig.

In gewone mensen taal graag
Daar heeft ze gelijk in. Want als ik het al niet begrijp, laat staan de doelgroep. Die zit lekker op de bank een kopje thee te drinken en snapt niets van een onderwerp, omdat er allemaal jargon, oftewel vaktaal (ja, ik weet wel iets hoor), in is verwerkt. Toch blijft het soms lastig om om extra uitleg te vragen. Dus bel ik nogmaals met de woordvoerder van de NWO. Maandag maakt die organisatie een wereldprimeur bekend op het gebied van dna-volgorde. Maar met wat voor apparaat doen jullie onderzoek naar dna? En hoe werkt dat? Kunt u dat laatste nog een keer herhalen?

Cijferallergie
Drie telefoongesprekken later snap ik grotendeels hoe het in elkaar zit. Toch was biologie niet een van mijn favoriete vakken op school. Want natuurlijk volgde ik dat vak. Net als wiskunde, waar ik ook allergisch voor ben. Gelukkig kan een journalist alles vragen. Dat is tenslotte mijn beroep. Dus bel ik voor een laatste keer met de NWO om te zeggen dat er maandag zowel een tv- als radioverslaggever aanwezig is bij de primeur.

Filmische verwoordingen van Dana Linssen

Sinds een paar maanden ben ik de trotse bezitter van een Pathe Unlimited card. De echte filmliefhebber hoef ik vast niet uit te leggen, dat ik met deze kaart onbepaald naar de film kan voor 18 euro in de maand. Een koopie dus, als je vaak heengaat. En gelukkig heb ik het bedrag na twee films er al uit.

Voor het Radio 1 Journaal houden we wekelijks een gesprek met filmguru Dana Linssen, hoofdredacteur De Filmkrant. Wekelijks lees ik haar recensies in het NRC. Ze schrijft duidelijk, beeldend en met kennis van de filmwereld. Ze is voor mij een voorbeeld als het gaat om recenseren. Vandaag kwam ik erachter dat ze net zo mooi vertelt als schrijft. Ik interviewde haar over Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, die morgen in premiere gaat in Nederland.

Erg leuk om haar aan de telefoon te hebben. Ze heeft een duidelijke mening over de film en het is prettig om met haar over films te praten. Jammer genoeg hadden we weinig tijd, want ze heeft het druk met persvoorstellingen op het internationaal filmfestival in Cannes. Wow..wat had ik daar graag willen zijn. Lijkt me echt geweldig om dat een keer mee te maken.

Films, sterren en verslag doen; de ultieme baan!

Van de ene in de andere verbazing

Pas na twee maanden kwam ik erachter dat de muziek van Amy Winehouse toch wel erg goed is. Waarschijnlijk was ik bevooroordeeld. Iemand die er zo uitziet kan vast niet goed zingen, dacht ik bij mezelf. Clearly, I was wrong. Want Amy Winehouse past helemaal in mijn rijtje van muzieksmaak. En nu luister ik er bijna iedere dag naar. Ik heb mijn mening dus gauw bijgesteld.

Vakantienieuws?
Op andere momenten ontgaat mij gewoon het een en ander. Als ik op vakantie op Curacao ben bijvoorbeeld. Dan houd ik het Nederlandse nieuws een stuk minder in de gaten en mis ik grote nieuwsverhalen. Maar ja, dan ben ik op vakantie en heb ik een legitiem excuus.

Af en toe kom ik laat op gang
Anders is het dat wanneer een boek verschijnt over het correspondentschap van Joris Luyendijk in het Midden-Oosten. Van iedereen hoorde ik toen dat het boek zeer de moeite waard is. Ook voor beginnende journalisten. Maar toch kocht ik het boek niet. Ik had niet eens een bijzondere reden. Nu had ik wel een reden om het boek aan te schaffen. Maar omdat ik wel vaker laat reageer, nu pas een weblog daarover.

Journalistiek in een dictatuur..kan dat?
Er is namelijk een tegenboek verschenen van twee NOS-buitenlandredacteuren: Het Maakbare Nieuws. Een boek dat ik graag wil lezen, want het correspondentschap fascineert mij. Maar daarvoor moet ik wel eerst ‘Het zijn net mensen’ van Luyendijk lezen, anders snap ik het natuurlijk niet. De lange treinreis van Alkmaar naar Hilversum Noord gebruik ik om het boek te lezen en ik blijf me verbazen over de journalistiek en dictatuur in het Midden-Oosten. Ieder hoofdstuk weer.

Een lege werkplek

Om half zeven werd ik vanmorgen wakker van mijn trillende mobiele telefoon. Mijn geluid stond namelijk op stil en dan gaat het geluid van de wekker niet af; logisch. Gelukkig heeft de trilfunctie mij ook gewekt en sprong ik gelijk overeind om me klaar te maken voor een nieuwe week vol nieuwe kansen.

Overstappen
Het was een hele exercitie om op Tweede Pinksterdag naar de NOS te gaan. Er reden namelijk een stuk minder treinen en daarom moest ik een half uur wachten op de eerste trein richting Amsterdam Centraal. Vanaf daar zou ik wel verder zien. Tot overmaat van ramp moest ik ook nog een kaartje kopen, omdat het een feestdag is. Eenmaal op Amsterdam was de aansluiting met de stoptrein naar Weesp prima te doen. Dus was ik om tien voor half negen alweer op weg naar het station van het plattelandsdorp, waar ik nog een keer moest overstappen.

Op het station
Deze keer op de stoptrein naar Utrecht Centraal, die op Hilversum Noord alias Mediapark stopt. Tot mijn grote verbazing verliep de reis erg soepel en waren de aansluitingen goed te doen. Om vijf voor negen was ik op het desbetreffende station, waar slechts enkele mensen uit de trein stapten.

En wat schetst mijn verbazing..
Lekker in het zonnetje trok ik toch even mijn bruine vestje aan. Ik vond het toch wat fris. Maar het was te warm voor een jas. Een vestje is dan ideaal. Een kleine tien minuten later arriveerde ik opgetogen bij het NOS-gebouw. Daar liep ik rechtstreeks naar de lift, die al op me stond te wachten. Opgewekt en luisterend naar muziek op mijn iPod vloog ik over de redactie richting mijn plek. En wat ik daar aanschouwde heb ik nog niet eerder meegemaakt; een lege NOS-redactie.

Stil, rustig, leeg
Althans bijna leeg. Er zat een collega bij de Internetredactie en de Teletekstschrijvers deden ook hun werk. Verder was het leeg en verlaten. Her en der lag een krant of stond een televisie nog aan. Maar van meer mensen was geen spoor te bekennen. Daar zat ik dan om kwart over negen bij de Binnenlandredactie. Na wat in iNews te hebben rondgesnuffeld, besloot ik om naar huis te gaan. 

12 euro lichter
Toch geen werkdag op Tweede Pinksterdag. Om half 12 was ik weer thuis, 12 euro lichter en een ervaring rijker. Een stille redactie; erg bijzonder! Meer foto’s van mijn retourtje Alkmaar-Hilversum Noord op mijn photostream van Flickr.

Geen nieuws, geen werk

Weinig nieuws leidt tot weinig werk. Als journalist ben je natuurlijk afhankelijk van het nieuws. Dat hoef ik u ook niet te vertellen. Op de planningsredactie was ik dat bijna vergeten. Daar is bijna altijd wel iets na te bellen, omdat ik met onderwerpen voor de hele week bezig ben en niet slechts het nieuws van de dag. Bij de Digidesk is het een ander verhaal.

Tekst, beeld en geluid
Als er interssant nieuws binnenkomt, duiken wij er gelijk bovenop. Wat kunnen we ermee? Hebben we audio of een tv-reportage? Welke foto’s staan in het archief? Een website bestaat lang niet meer alleen maar uit tekst, dus worden tekst, beeld en geluid gecombineerd. Ook wel multimedia-storytelling genoemd. Zo krijgt de lezer een optimale indruk van een onderwerp.

Warme choco
Vandaag is echter een ander verhaal. Qua nieuws is het een rustige dag en dat heeft duidelijk effect op de werkzaamheden van de bureauredacteuren. Naast wat korte onderwerpen is er gewoon weinig te doen. Maar als een mannelijk nijlpaardje is doodgegaan in Dierenpark Emmen zit ik er gelijk bovenop. Hoe vervelend het nieuws ook is. Ik heb weer iets te schrijven. Een half uurtje en een verfrisde voorpagina later haal ik nog een extra kop warme chocolademelk om de komende minuten te overbruggen.

Tot op het bot

De voorbereiding voor radio en televisie, een artikel voor Internet en een filmpje, met beelden inclusief een radioreportage, gemonteerd. Dat heb ik allemaal gedaan voor het nieuws over de herbegrafenis van twee Britse boordschutters in het Noord-Hollandse Bergen. Na 67 jaar is er eindelijk duidelijkheid voor familie en vrienden; de schutters overleden in 1941 toen hun bommenwerper door een Duits toestel uit de lucht werd geschoten.

Crossmedia in de praktijk..naja een beetje dan
Deze manier van werken komt wel heel dichtbij het crossmediale vak. En leuk dat het is! Ik vermaak me prima. Okay, de reportages heb ik dan niet zelf gemaakt. De voorbereiding is wel van mijn hand. Net als het artikel op de website van de NOS.  

Lees hier mijn artikel over de Britse vliegers. Daar kunt u ook gelijk het filmpje bekijken, dat speciaal gemaakt is voor de website. Vandaar de combinatie met radio en televisie. Want wat we op het NOS Journaal niet kwijt kunnen, kan op Internet wel. De mogelijkheden vliegen ons om de oren! Zoals u begrijpt heb ik het onderwerp over de stoffelijke resten van John Kehoe en Stanley Mullenger tot op het bot uitgezocht.